Kleuters zijn van nature nieuwsgierig naar de wereld om hen heen. Ze stellen vragen over mensen die er anders uitzien, andere talen spreken of andere gewoonten hebben. Prentenboeken zijn een van de mooiste manieren om die nieuwsgierigheid te voeden zonder uitleg te hoeven geven die boven hun hoofd gaat.
Maar eerlijk: het is niet altijd makkelijk om boeken te vinden waarbij het verhaal écht draait om een kind met een andere achtergrond. Veel prentenboeken laten diversiteit hooguit op de achtergrond zien. De boeken hieronder doen dat anders. De hoofdpersoon staat centraal, en het verhaal vertelt over wie dat kind is.
Waarom multiculturele prentenboeken voor kleuters zo waardevol zijn
Kinderen herkennen zichzelf in verhalen. Dat is al lang geen gissing meer: onderzoek van de Universiteit van Wisconsin laat zien dat kinderen die zichzelf terugzien in boeken een sterker gevoel van eigenwaarde ontwikkelen. Maar het omgekeerde geldt net zo goed: kinderen die verhalen lezen over kinderen die op hen lijken nóch op henzelf, leren op jonge leeftijd al dat de wereld groter en gevarieerder is dan hun eigen straat.
Voor kleuters, ruwweg 3 tot 6 jaar, werken prentenboeken het best. De illustraties dragen het verhaal mee, de tekst is kort en krachtig, en een voorleessessie duurt precies lang genoeg om de aandacht vast te houden.
Boeken van Uitgeverij Wilde Haren die perfect passen
Uitgeverij Wilde Haren richt zich al jaren op prentenboeken en kinderboeken waarbij diversiteit geen bijzaak is, maar het hart van het verhaal. Hieronder een overzicht van titels die specifiek geschikt zijn voor kleuters of die een mooi opstapje vormen naar bredere wereldoriëntatie.
Allemaal Anders (3-6 jaar)
Auteur en illustrator: Kim ter Horst
In dit prentenboek helpt Noera Natuur haar vader bij het scheppen van de aarde. Van magische klei maakt ze dieren en mensen. Ze maakt iedereen anders, want dat vindt ze juist mooi. Een eenvoudig en tegelijk krachtig verhaal over diversiteit als iets vanzelfsprekends. Geen ingewikkelde uitleg nodig: het boek laat kleuters zien dat verschil iets is om van te houden.
Geschikt voor: 3-6 jaar | Bekijk Allemaal Anders
Plons! Aya gaat diplomazwemmen (3-6 jaar)
Auteur: Maryam Reddoub | Illustrator: Lisa van Winsen
Aya gaat afzwemmen voor haar zwemdiploma. Een spannende dag, een vol zwembad, en mama die enthousiast zwaait vanaf de tribune. Dit is precies het soort verhaal waar kleuters zich direct in herkennen: de spanning voor een grote dag, het doorzetten, het trots zijn. Het hoofdpersonage heeft een naam en een achtergrond die voor veel kinderen herkenbaar zijn, maar de universele emoties staan centraal. Maryam is de oprichter van Zwemmenmar, een zwemvereniging. Met het boek wil ze zwemmen leuker maken voor kinderen.
Geschikt voor: 3-6 jaar | Bekijk Plons!
Ali's Afro (3-6 jaar)
Auteur: Jali Madi Susso | Illustrator: Felicia Fortes
Ali wil absoluut geen muts op, want waarom zou je een grote, mooie, ronde afro verstoppen? Wanneer de bosdieren zijn warme, krullende haren ontdekken, wordt het een winterdag die niemand vergeet. Een warm, grappig verhaal over trots zijn op wie je bent. Voor kleuters die leren dat uiterlijke verschillen iets zijn om te vieren.
Geschikt voor: 3-6 jaar | Bekijk Ali's Afro
Iets ouder? Dan ook dit
Niet elk kind blijft bij prentenboeken hangen. Sommige kleuters van 5 of 6 groeien snel naar kortere leesboeken, en ook dan biedt Uitgeverij Wilde Haren aanknopingspunten.
Wij zijn Palestijnen (van Reem Kassis en Zainab Zamil) is gericht op 8-10 jaar, maar kan ook al eerder samen worden gelezen als introductieboek over een cultuur. Het vertelt over Palestijnse symbolen, dans, steden en gedichten. Niet als lesboek, maar als warm kennismakingsverhaal met een volk en zijn tradities.
Hoe kies je het juiste boek?
Een paar dingen om op te letten bij prentenboeken over kinderen uit andere landen of culturen:
-
Het hoofdpersonage heeft agency. Niet het kind als slachtoffer of als exotisch decor, maar als actieve figuur in zijn of haar eigen verhaal.
-
De cultuur wordt niet gereduceerd tot folklore. Klederdracht en eten zijn leuk, maar een goed boek gaat verder dan dat.
-
De illustraties kloppen. Kleuters kijken meer naar de plaatjes dan naar de tekst. Zorgvuldige, respectvolle illustraties maken het verschil.
-
Het verhaal staat op zichzelf. Een goed multicultureel prentenboek hoeft niet per se over cultuurverschillen te gaan. Het gaat gewoon over een kind, dat toevallig een bepaalde achtergrond heeft.
Die combinatie is precies waar inclusieve kinderboeken voor kleuters het verschil mee maken.
Prentenboeken als gespreksstarter
Een prentenboek over een kind uit een ander land is ook een uitnodiging om samen vragen te stellen. Waar ligt dat land? Wat eten ze daar? Spreekt dat kind ook Nederlands? Kleuters die dat soort gesprekken voeren, ontwikkelen empathie en wereldoriëntatie op een heel natuurlijke manier zonder dat het als les voelt.
Voor ouders en leerkrachten die op zoek zijn naar meer begeleiding daarbij, biedt het overzicht van prentenboeken die empathie en samenleven leren een mooi aanknopingspunt.
De boeken van Uitgeverij Wilde Haren zijn direct te bestellen via de webshop. Wie breed wil beginnen, begint het best met Allemaal Anders: een boek dat de wereld in een paar simpele zinnen groter maakt.