Wanneer het is, waarom er lampjes branden, en hoe je het thuis of in de klas viert
In 2026 valt Diwali op zondag 8 november. Het feest duurt vijf dagen, van vrijdag 6 tot en met dinsdag 10 november.
De naam komt van het Sanskriet Deepavali, wat rij van lichtjes betekent. En dat is precies wat je ziet: overal kleine olielampjes, diya's, in vensterbanken, langs paden, bij deuren. Diwali wordt gevierd door hindoes, jains en sikhs, en de kern is elk jaar hetzelfde. Licht wint van donker.
Waarom de datum elk jaar verschuift
Diwali volgt de maankalender, niet de kalender die aan je muur hangt. De belangrijkste avond valt op de nieuwe maan in de maand Kartika, en dat is de donkerste nacht van die maand.
Dat is geen toeval maar het hele idee: juist op de donkerste nacht steek je overal lichtjes aan. In 2025 viel Diwali op 20 oktober, in 2026 op 8 november, en in 2027 op 29 oktober. Het schuift dus tussen half oktober en half november heen en weer.
Het verhaal dat kinderen het mooist vinden
Er zijn meerdere verhalen die bij Diwali horen, want het feest wordt in verschillende regio's op verschillende manieren gevierd. Het bekendste komt uit de Ramayana.
Rama wordt uit zijn koninkrijk verbannen en is veertien jaar weg. Als hij eindelijk terugkeert naar zijn stad, is het donker. De mensen willen dat hij de weg naar huis kan vinden, dus zetten ze overal kleine lampjes neer: langs de wegen, op muurtjes, voor hun deuren. De hele stad licht op om iemand thuis te brengen.
Voor kinderen is dat een verhaal dat blijft hangen. Het gaat niet over een lampje dat mooi staat, maar over licht dat je aansteekt voor iemand anders.
Op de belangrijkste avond wordt ook Lakshmi vereerd, de godin van voorspoed. Daarom worden huizen eerst schoongemaakt en opgeruimd: je maakt letterlijk ruimte voor wat er komt.
Hoe je het uitlegt aan een jong kind
Houd het klein en concreet. Iets als:
"Diwali is het feest van het licht. Op de donkerste avond van het jaar zetten mensen overal kleine lampjes neer. Dat doen ze om te laten zien dat licht sterker is dan donker, en om iemand die je mist de weg naar huis te wijzen."
Meer heeft een kleuter niet nodig. Oudere kinderen kunnen prima aan het verhaal van Rama, aan de vijf dagen en aan de vraag waarom de datum verschuift.
Eén ding om bij stil te staan: er wonen in Nederland veel gezinnen die Diwali vieren, onder meer in de Hindostaanse gemeenschap, met wortels in Suriname en India. Voor die kinderen is dit geen exotisch onderwerp maar gewoon thuis. In een klas waarin er één kind Diwali viert, is het verschil tussen "wij leren iets over een ver feest" en "vertel jij eens hoe het bij jullie gaat" enorm.
De vijf dagen, kort
Dag 1, Dhanteras. Schoonmaken en opruimen. Sommige families kopen iets van goud of zilver.
Dag 2, Choti Diwali. Versieren. Op de grond worden rangoli gemaakt: patronen van gekleurd poeder, rijst of bloemblaadjes.
Dag 3, Diwali zelf. De belangrijkste avond. Lampjes, Lakshmi Puja, familie, eten, vuurwerk.
Dag 4, Govardhan Puja. Aandacht voor de natuur.
Dag 5, Bhai Dooj. De band tussen broers en zussen.
Drie dingen om samen te doen
Maak een diya. Met klei of zoutdeeg een klein schaaltje vormen, laten drogen, en er een waxinelichtje in zetten. Kleine kinderen kunnen ze beschilderen.
Teken een rangoli. Met stoepkrijt op de stoep of met gekleurde rijst op een dienblad. Symmetrie is het uitgangspunt, dus het is meteen een rekenles die niet op een rekenles lijkt.
Zet een lampje neer voor iemand. Sluit aan bij het verhaal: laat je kind bedenken voor wie het lampje brandt. Iemand die ver weg woont, iemand die het moeilijk heeft, iemand die je mist. Dat maakt van een knutselwerkje een gesprek.
Waar je Diwali kunt meemaken
In verschillende Nederlandse steden zijn er publieke Diwali-vieringen, onder meer in Den Haag, Amstelveen en Purmerend. Data en programma's verschillen per jaar en per organisatie, dus kijk vlak van tevoren op de site van de organisatie bij jou in de buurt. Er zijn vaak dans, muziek en eten, en veel vieringen zijn vrij toegankelijk.
Een boek waarin Diwali het hart van het verhaal is
Wij werken aan Ohmen, een verhaal waarin het wonder van Diwali centraal staat. Het is een boek dat een combinatie maakt die je zelden ziet: Indiase theologie en filosofie, een westerse opvoeding, Surinaamse invloeden en een flinke vleug magie.
De schrijver beschrijft de totstandkoming zelf in termen die niet toevallig bij het feest passen. De vonk ontstond langzaam tijdens het schrijven, net als de lont in een diya: klein begonnen, uitgegroeid tot een fel licht.
Voor het boek is diep gegraven in Sanskriettermen en Vedische geschriften, waarbij fictie de ruimte geeft om er creatief mee om te gaan. Het is bedoeld voor lezers die nieuwsgierig en dromerig zijn en geloven dat er meer is dan alleen het fysieke. Een leesboek om in te verdwijnen, niet om even doorheen te bladeren.
Wil je op de hoogte blijven van de verschijningsdatum, schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.
Uitgeverij Wilde Haren maakt kinderboeken waarin elk kind zichzelf kan herkennen.