Wat het A-diploma inhoudt, wanneer je kind eraan toe is, en wat je doet als het niet in één keer lukt
Het A-diploma is voor de meeste kinderen het eerste diploma dat ze ooit halen. Dat maakt het spannender dan volwassenen soms denken. Het gaat niet alleen om zwemmen, maar om presteren terwijl papa en mama op de tribune zitten te kijken.
Hieronder lees je wat het diploma betekent, wat er ongeveer gevraagd wordt, en vooral hoe je je kind er goed doorheen helpt.
Wat betekent het A-diploma precies?
Het Nederlandse systeem heet het Zwem-ABC en bestaat uit drie diploma's, uitgegeven door de Nationale Raad Zwemveiligheid. Ze bouwen op elkaar voort:
- Diploma A: je kind beheerst de vaardigheden voor een zwembad zonder attracties.
- Diploma B: ook voor een zwembad mét attracties, zoals een glijbaan, golfslagbad of stroomversnelling.
- Diploma C: ook voor open water zonder stroming of grote golven, zoals een recreatieplas.
Dit is het belangrijkste om te weten, en het wordt vaak gemist: pas met diploma C voldoet een kind aan de Nationale Norm Zwemveiligheid. A is geen eindpunt maar een eerste stap. Veel ouders stoppen na A of B omdat het diploma binnen is, terwijl juist C het diploma is waarmee je kind zich in de meeste situaties kan redden.
Wat wordt er ongeveer gevraagd?
Bij het A-examen komen dit soort onderdelen aan bod:
- Te water gaan met een sprong, en onder water door een opening zwemmen
- Watertrappen en drijven
- Een aantal banen zwemmen met verschillende slagen, meestal schoolslag en een slag op de rug
- Een deel van het examen zwemmen in kleding
Dat laatste verrast kinderen vaak het meest. Kleding wordt zwaar in het water en dat voelt onprettig. Het zit er niet voor niets in: wie in het echt te water raakt, heeft ook kleren aan.
De exacte eisen, inclusief afstanden en welke kleding is toegestaan, verschillen per examenprogramma. Vraag ze op bij je eigen zwembad of kijk op de site van de Nationale Raad Zwemveiligheid. Let bij kleding op de details, want een legging die strak op de huid zit of schoenen zonder echte zool worden vaak niet toegelaten. Dat is een vervelende manier om een examendag te beginnen.
Wanneer is een kind eraan toe?
Daar is geen leeftijd voor te geven, en dat is precies waar veel ouderfrustratie vandaan komt. Kinderen kunnen vanaf ongeveer vier jaar op zwemles, maar het tempo verschilt enorm. Het ene kind heeft er een jaar over gedaan, het andere twee.
Wat het tempo bepaalt is niet alleen aanleg maar ook watervrijheid, groeispurts, hoe vaak je kind naar les gaat en of het tussendoor ook gewoon voor de lol zwemt. Dat laatste is onderschat: een kind dat af en toe met het gezin naar het zwembad gaat om te spelen, leert sneller dan een kind dat het water alleen in gaat op lesmomenten.
Vergelijk het tempo van je kind dus niet met dat van het buurjongetje. Vergelijk het met dat van je kind drie maanden geleden.
De afzwemzenuwen
Het examen is voor veel kinderen het eerste moment waarop ze iets moeten laten zien terwijl anderen kijken. Wat helpt:
Vertel precies wat er gaat gebeuren. Onbekendheid maakt zenuwachtig. Waar sta je, wie roept je op, wat gebeurt er eerst, hoelang duurt het.
Oefen de kleding thuis. Laat je kind een keer in bad of in het zwembad in de examenkleding zwemmen. Zo is het gewicht geen verrassing meer.
Zeg niet "je hoeft niet zenuwachtig te zijn". Dat werkt averechts. Beter: "een beetje zenuwachtig zijn hoort erbij, dat betekent dat je het belangrijk vindt."
Maak van jouw verwachting geen extra last. Kinderen voelen haarfijn aan hoeveel er voor jou van afhangt. Eén zin als "wat er ook gebeurt, we gaan daarna pannenkoeken eten" haalt er meer spanning af dan tien aanmoedigingen.
Regel het praktische van tevoren. Handdoek, droge kleren, iets te drinken, en zorg dat je op tijd bent. Gehaast aankomen is het slechtste begin.
Als het niet lukt
Het gebeurt, en vaker dan je denkt. Een kind dat zakt of dat langer over het traject doet, is niet mislukt.
Wat je zegt in de eerste vijf minuten telt het zwaarst. Ga niet analyseren wat er misging. Zeg dat je trots bent dat hij het gedaan heeft, en laat het onderwerp daarna even rusten. De les komt later wel.
Wat je daarna kunt doen:
- Vraag de instructeur concreet welk onderdeel het was en wat er nodig is. Kinderen zakken meestal op één ding, niet op alles.
- Ga zwemmen zonder doel. Even spelen, geen oefeningen. Kinderen die het water gaan associëren met falen, gaan langzamer vooruit.
- Wees eerlijk over hoe lang het nog duurt. Vage beloften ("bijna!") ondermijnen het vertrouwen als het dan tegenvalt.
Een boek om het samen door te maken
In Plons! Aya gaat diplomazwemmen maakt Aya precies mee wat jouw kind meemaakt: het bad, de spanning, het moment waarop het echt moet. Voorlezen in de weken voor het examen doet iets wat uitleggen niet kan. Je kind ziet dat de zenuwen normaal zijn, omdat iemand anders ze ook heeft.
Handig om te weten voor gezinnen die zich in kinderboeken niet altijd terugzien: bij ons is het vanzelfsprekend dat de hoofdpersoon eruit kan zien zoals jouw kind. Dat maakt de herkenning nog directer op een moment dat het ertoe doet.
Ook leuk als cadeau na het afzwemmen, in plaats van of naast het zoveelste knuffelbeest.
Uitgeverij Wilde Haren maakt kinderboeken waarin elk kind zichzelf kan herkennen.